★ Girdiler
★ Sonuç
| Kalem | Mevduat | PPF |
|---|
| Dönem | Mahsup Günü | Bloke Gün | Avantaj | Mevduat Eşdeğeri |
|---|
k = stopaj × para maliyeti × bloke gün / 365 ·
mevduat eşdeğeri = PPF oranı × (1 − k_PPF) / (1 − k_mevduat).
Bloke gün, stopajın kesildiği günden (vade günü) o dönemin geçici vergi ödeme gününe
kadar geçen gerçek gün sayısıdır — aşağıdaki tabloda her dönem için en kısa ve
en uzun uç gösterilir. 4. dönem geçici vergi 2022'de kaldırıldığı için
(7338 sayılı Kanun) Ekim–Aralık stopajı ertesi yılın kurumlar vergisi beyanına kadar bekler.
Her iki üründe kurumlar vergisi yükü aynıdır; fark yalnızca nakit akışının zamanlamasındadır.
Şirket zarardaysa veya birikmiş stopaj geçici vergiyi aşıyorsa mahsup gecikir, çarpan büyür.
Bu araç bilgilendirme amaçlıdır, yatırım veya vergi tavsiyesi değildir.
★ Para Piyasası Fonu ile Mevduat Karşılaştırması Neyi Ölçer?
5 Eylül 2026'dan itibaren sermaye şirketlerinin para piyasası fonu kazançlarında %10 stopaj uygulanır; mevduat faizinde de geçerli oran üzerinden kesinti yapılır. Mahsup edilebilen iki kesintinin de mahsup gününe kadar finansman maliyeti vardır. Araç, iki taraftaki bu maliyeti ayrı hesaplayarak PPF getirisinin brüt mevduat karşılığını bulur.
Hesap sözle nasıl işler?
Her ürün için ayrı bir taşıma maliyeti katsayısı hesaplanır: etkin stopaj oranı, paranın size maliyeti ve stopajın kesildiği günden mahsup gününe kadar geçen bloke gün sayısı çarpılır, 365'e bölünür. Fonun basit yıllık getirisi önce (1 − PPF katsayısı) ile çarpılır, sonra (1 − mevduat katsayısı) değerine bölünür. Çıkan sayı, iki üründeki stopajın bekleme maliyeti dikkate alındığında fonla aynı ekonomik net getiriyi sağlayan brüt mevduat oranıdır. Bloke gün, vade günü ile hesapta kullanılan mahsup günü arasındaki süredir; PPF'nin etkin stopajı ise kazancın kesintiye tabi kısmını da dikkate alır.
Sayısal örnek
Örnek olarak basit yıllık fon getirisini %40, para maliyetini %45, bloke süreyi 61 gün, etkin PPF stopajını %10 ve mevduat stopajını %17,5 varsayalım. PPF katsayısı 0,10 × 0,45 × 61 / 365 ≈ 0,00752; mevduat katsayısı 0,175 × 0,45 × 61 / 365 ≈ 0,01316 olur. Mevduat eşdeğeri %40 × (1 − 0,00752) / (1 − 0,01316) ≈ %40,23 çıkar. Bu varsayımlarla banka yaklaşık %40,23 brüt faiz verdiğinde ekonomik net getiriler eşitlenir. Örnekteki oranlar hesap yöntemini göstermek içindir; kendi tarih ve oranlarınızla sonuç değişir.
Kimler kullanmalı?
A.Ş. ve Ltd. şirketlerin finans sorumluları, nakit fazlasını gecelik değerlendiren işletme sahipleri ve mali müşavirler. Hesap kurumsal PPF için 5 Eylül 2026'da yürürlüğe giren %10 kesintiyi ve önceki payların yürürlük sonrası kazanç ayrımını esas alır.
Dikkat edilecekler
- Dördüncü dönem geçici vergi 2022'de kaldırıldığından Ekim–Aralık'ta kesilen stopaj ertesi yılın kurumlar beyanına kadar bekler; yıl sonuna denk gelen vadelerde bloke süre, dolayısıyla fon lehine fark büyür.
- Şirket zarardaysa veya birikmiş stopaj geçici vergiyi aşıyorsa mahsup gecikir; para maliyetini girerken bu gecikme ihtimalini de düşünün.
- Fon getirisi geçmiş performanstır, mevduat oranı ise vade sonuna kadar taahhüttür; sonucu tek başına değil, likidite ihtiyacınızla birlikte okuyun.